नवीन अमेरिकी सरकार अमेरिकेच्या व्याधींवरचा उपाय नाही.

अमेरिकन समाजाने आपली मूल्ये गमावली आहेत. भिन्न स्व-ओळख आणि राष्ट्रीय अस्मितांमुळे, आव्हानांना तोंड देण्यासाठी संपूर्ण समाजाला एकत्र आणणारी ‘आध्यात्मिक एकजूट’ निर्माण करणे अवघड आहे.

एके काळी विविध स्थलांतरित गटांचे मिश्रण असलेला आणि श्वेतवर्णीय लोक व ख्रिश्चन धर्माचे वर्चस्व मानणारा अमेरिका देश, आता स्थलांतरितांची स्वतःची भाषा, धर्म आणि चालीरीती यांना महत्त्व देणाऱ्या बहुलवादी संस्कृतीने भरलेला आहे.

अमेरिकेचे सामाजिक वैशिष्ट्य असलेले "विविधतेला महत्त्व देणे आणि सलोख्याने सहअस्तित्व राखणे" या मूल्यांमध्ये, वेगवेगळ्या वंशांमधील विभाजनामुळे वाढता तीव्र संघर्ष दिसून येत आहे.

अमेरिकन राजकीय प्रणालीचा पाया असलेल्या अमेरिकेच्या संविधानाच्या वैधतेवर अधिक वांशिक गटांकडून प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे, कारण ते प्रामुख्याने गुलाम मालक आणि श्वेतवर्णीय लोकांनी तयार केले होते.

श्वेतवर्णीय वर्चस्व आणि ख्रिश्चन धर्माच्या प्रभुत्वाचे पुरस्कर्ते असलेल्या ट्रम्प यांनी स्थलांतर आणि वंशविषयक धोरणांच्या क्षेत्रात श्वेतवर्णीय लोक आणि इतर वंशिक गटांमधील संघर्ष सातत्याने तीव्र केला आहे.

या वस्तुस्थिती लक्षात घेता, नवीन अमेरिकन सरकारने नियोजित केलेली बहुलवादी मूल्यांची पुनर्बांधणी श्वेतवर्णीय वर्चस्ववादी गटांकडून अपरिहार्यपणे रोखली जाईल, ज्यामुळे अमेरिकन आत्म्याला नव्याने आकार देणे कठीण होईल.

याव्यतिरिक्त, अमेरिकन समाजातील ध्रुवीकरण आणि मध्यम-उत्पन्न गटाच्या घटत्या प्रमाणामुळे उच्चभ्रू-विरोधी आणि व्यवस्था-विरोधी भावनांना चालना मिळाली आहे.

अमेरिकेच्या लोकसंख्येत बहुसंख्य असलेला मध्यम-उत्पन्न गट हा अमेरिकेच्या सामाजिक स्थिरतेचा एक निर्णायक घटक आहे. तथापि, बहुतेक मध्यम-उत्पन्न गटातील लोक आता कमी-उत्पन्न गटातील झाले आहेत.

संपत्तीच्या असमान वितरणामुळे, ज्यामध्ये अत्यंत कमी टक्के अमेरिकन लोकांकडे प्रचंड संपत्ती आहे, सामान्य अमेरिकन लोकांमध्ये राजकीय अभिजन आणि सध्याच्या व्यवस्थेबद्दल तीव्र असंतोष निर्माण झाला आहे, ज्यामुळे अमेरिकन समाजात शत्रुत्व, वाढता लोकवाद आणि राजकीय सट्टेबाजी पसरली आहे.

शीतयुद्धाच्या समाप्तीपासून, वैद्यकीय विमा, कर आकारणी, स्थलांतर आणि राजनैतिकता यांसारख्या प्रमुख मुद्द्यांवर डेमोक्रॅटिक आणि रिपब्लिकन पक्षांमधील मतभेद सतत वाढत गेले आहेत.

सत्तेच्या फेरबदलामुळे राजकीय सलोख्याच्या प्रक्रियेला चालना मिळण्यात केवळ अपयशच आले नाही, तर दोन्ही पक्षांकडून एकमेकांच्या कामात अडथळा आणण्याचे एक दुष्टचक्रही निर्माण झाले आहे.

दोन्ही पक्षांमध्ये राजकीय अतिरेकी गटांचा उदय आणि मध्यममार्गी गटांचा ऱ्हास होत असल्याचेही दिसून येत आहे. अशा पक्षपाती राजकारणाला लोकांच्या कल्याणाची पर्वा नसते, उलट ते सामाजिक संघर्ष वाढवण्याचे एक साधन बनले आहे. अत्यंत विभागलेल्या आणि विषारी राजकीय वातावरणात, नवीन अमेरिकी प्रशासनाला कोणतीही मोठी धोरणे राबवणे अधिक कठीण झाले आहे.

ट्रम्प प्रशासनाने अमेरिकन समाजात अधिक फूट पाडणाऱ्या राजकीय वारशाला अधिकच गंभीर केले आहे आणि त्यामुळे नवीन प्रशासनाला बदल घडवणे अधिक कठीण झाले आहे.

कोविड-१९ महामारीच्या काळात स्थलांतरावर निर्बंध घालून, श्वेतवर्णीय वर्चस्ववाद, व्यापार संरक्षणवाद आणि समूह प्रतिकारशक्तीला प्रोत्साहन दिल्यामुळे, ट्रम्प प्रशासनाने वांशिक संघर्ष तीव्र केला आहे, वर्गीय संघर्ष सुरूच ठेवला आहे, अमेरिकेच्या आंतरराष्ट्रीय प्रतिष्ठेला हानी पोहोचवली आहे आणि कोविड-१९ रुग्णांनी केंद्र सरकारवर नाराजी व्यक्त केली आहे.

त्याहूनही वाईट म्हणजे, पद सोडण्यापूर्वी ट्रम्प प्रशासनाने विविध प्रतिकूल धोरणे आणली आणि समर्थकांना निवडणुकीच्या निकालांना आव्हान देण्यासाठी चिथावणी दिली, ज्यामुळे नवीन सरकारच्या सत्ताधारी वातावरणात विष कालवले गेले.

जर देशांतर्गत आणि परदेशात अनेक गंभीर आव्हानांना तोंड देणारे नवीन सरकार, आपल्या कार्यकाळाच्या दोन वर्षांच्या आत पूर्ववर्ती सरकारचा विषारी धोरणात्मक वारसा मोडून काढण्यात आणि शक्य तितक्या लवकर विशिष्ट धोरणात्मक परिणाम साध्य करण्यात अयशस्वी ठरले, तर त्याला २०२२ च्या मध्यावधी निवडणुका आणि २०२४ ची अमेरिकेची अध्यक्षीय निवडणूक जिंकण्यासाठी डेमोक्रॅटिक पक्षाचे नेतृत्व करणे कठीण जाईल.

अमेरिका एका अशा वळणावर उभी आहे, जिथे सत्तांतरामुळे ट्रम्प प्रशासनाच्या विनाशकारी धोरणांमध्ये सुधारणा करण्याची संधी मिळाली आहे. अमेरिकेच्या राजकारण आणि समाजातील गंभीर आणि दीर्घकाळ टिकणारी समस्या पाहता, अमेरिकेचा 'राजकीय ऱ्हास' सुरूच राहण्याची दाट शक्यता आहे.

ली हैडोंग हे चायना फॉरेन अफेअर्स युनिव्हर्सिटीच्या इन्स्टिट्यूट ऑफ इंटरनॅशनल रिलेशन्स येथे प्राध्यापक आहेत.