| वस्तू | फोर्जिंग | कास्टिंग |
| प्रक्रिया | फोर्जिंग ही एक प्रक्रिया आहे, ज्यामध्ये फोर्जिंग मशीनचा वापर करून धातूच्या तुकड्यावर प्लास्टिक विरूपण घडवून आणले जाते, जेणेकरून विशिष्ट यांत्रिक गुणधर्म, आकार आणि माप प्राप्त करता येईल. फोर्जिंगद्वारे वितळण्याच्या प्रक्रियेतील धातूच्या ओतकामातील सैलपणाचे दोष दूर करता येतात, सूक्ष्म-संरचना सुधारता येते आणि धातूचा संपूर्ण प्रवाह कायम ठेवता येतो. त्यामुळे, त्याच प्रकारच्या धातूसाठी फोर्जिंगचे यांत्रिक गुणधर्म सामान्यतः ओतकामापेक्षा चांगले असतात. उच्च भार आणि गंभीर कार्य परिस्थितीची आवश्यकता असलेल्या बहुतेक महत्त्वाच्या मशीनच्या भागांमध्ये फोर्जिंगचे भाग वापरले जातात. | कास्टिंग ही एक प्रक्रिया आहे, ज्यामध्ये द्रव धातू ओतण्याच्या पोकळीत टाकला जातो आणि थंड होऊन घट्ट झाल्यावर आवश्यक भाग मिळवले जातात. |
| साहित्य | फोर्जिंगसाठी वापरल्या जाणाऱ्या सामग्रीमध्ये प्रामुख्याने गोल स्टील आणि चौकोनी स्टीलचा समावेश होतो. यामध्ये कार्बन स्टील, अलॉय स्टील, स्टेनलेस स्टील तसेच काही अलौह धातूंचाही समावेश आहे, ज्यांचा उपयोग प्रामुख्याने अंतराळ आणि अचूकता उद्योगात केला जातो. | ओतकामासाठी सामान्यतः ग्रे कास्ट आयर्न, डेक्टाइल कास्ट आयर्न, मॅलिएबल कास्ट आयर्न आणि कास्ट स्टील वापरले जाते. ओतकामासाठी सामान्यतः वापरल्या जाणाऱ्या अलौह धातूंमध्ये पितळ, टिन ब्राँझ, वुक्सी ब्राँझ, ॲल्युमिनियम मिश्रधातू इत्यादींचा समावेश होतो. | समान परिस्थितीत, यांत्रिक गुणधर्मांच्या बाबतीत फोर्जिंग धातूची कामगिरी चांगली असते, तर मोल्डिंगमध्ये कास्टिंग श्रेष्ठ ठरते. |
| स्वरूप | उच्च तापमान प्रक्रियेदरम्यान फोर्जिंग स्टीलच्या ऑक्सिडेशन प्रतिक्रियेमुळे फोर्ज केलेल्या बकेटच्या दातांच्या पृष्ठभागावर हलके कायलिन ग्रेन तयार होतात. तसेच, फोर्जिंग हे मोल्डिंगद्वारे केले जात असल्यामुळे, मोल्डमधील अलाउन्स स्लॉट काढून टाकल्यानंतर, फोर्ज केलेल्या बकेटच्या दातांमध्ये एक पार्टिंग लाइन तयार होते. | कास्टिंग बकेटच्या दातांच्या पृष्ठभागावर वाळूचे अंश आणि कास्टिंग काइटिंग आहे. |
| यांत्रिक गुणधर्म | फोर्जिंग प्रक्रियेमुळे धातूच्या तंतूंची अखंडता आणि धातूचा पूर्ण प्रवाह टिकून राहतो, तसेच बकेटच्या दातांचे चांगले यांत्रिक गुणधर्म आणि दीर्घ सेवा आयुष्य सुनिश्चित होते, ज्या बाबतीत कास्टिंग प्रक्रिया अतुलनीय आहे. | कास्टिंगच्या भागांच्या तुलनेत, फोर्जिंगनंतर धातूची संरचना आणि यांत्रिक गुणधर्म सुधारले जाऊ शकतात. फोर्जिंगमधील औष्णिक विरूपणानंतर, मूळचे मोठे स्फटिक आणि स्तंभाकार कण बारीक कणांमध्ये बदलतात आणि एकसमान सममितीय पुन:स्फटिकीकरण संरचना तयार होते. यामुळे इंगॉटमधील मूळ विलगता, ऑस्टिओपोरोसिस, सच्छिद्र स्लगचे कण आणि इतर घटक अधिक घट्टपणे एकत्र येतात, ज्यामुळे धातूची लवचिकता आणि यांत्रिक गुणधर्म सुधारतात.
फोर्जिंग म्हणजे धातूला प्लास्टिक विरूपणाद्वारे दाबून आवश्यक आकार देणे, जे सहसा हातोड्याने किंवा दाबाने केले जाते. फोर्जिंग प्रक्रियेमुळे धातूला सूक्ष्म कणमय रचना प्राप्त होते आणि त्याचे भौतिक गुणधर्म सुधारतात. व्यावहारिक उपयोगात, योग्य रचनेमुळे मुख्य ताणाच्या दिशेने कणांचा प्रवाह सुनिश्चित करता येतो. तर, कास्टिंग म्हणजे विविध प्रकारच्या ओतकाम पद्धतींद्वारे धातूच्या वस्तू तयार करणे. यामध्ये वितळलेल्या धातूला तयार साच्यात टाकून, वितळवणे, ओतकाम, इंजेक्शन किंवा इतर ओतकाम पद्धतींनी विशिष्ट आकार, माप आणि गुणधर्म दिले जातात आणि थंड झाल्यावर, स्वच्छ करून व अंतिम प्रक्रिया करून ते बाहेर काढले जाते. |
